Nghịch lý thị trường hiện nay: “Xăng dầu” rực lửa, “Vàng ròng” lại nguội lạnh

wuica.reporterteam
4 ngày trước
3 phút đọc

Trong lịch sử tài chính-kinh tế, vàng và dầu mỏ thường được xem là “đôi bạn cùng tiến” mỗi khi thế giới chao đảo vì địa chính trị. Thế nhưng, những biến động trong tháng 3/2026 đang vẽ nên một kịch bản hoàn toàn khác: Trong khi giá xăng dầu liên tục phá đỉnh do xung đột tại Trung Đông, giá vàng lại bất ngờ quay đầu giảm sâu, tạo nên một nghịch lý đầy thách thức cho các nhà đầu tư.

Trong những ngày gần đây, căng thẳng quân sự leo thang giữa các cường quốc tại khu vực Trung Đông, đặc biệt là mối lo ngại về việc phong tỏa eo biển Hormuz - huyết mạch vận chuyển ⅕ lượng dầu toàn cầu, đã trực tiếp giáng đòn mạnh vào nguồn cung năng lượng toàn cầu.

Tại thị trường quốc tế, giá dầu Brent đã vượt ngưỡng 100 USD/thùng. Hệ quả kéo theo là giá xăng dầu trong nước tại Việt Nam cũng biến động mạnh. Dù liên Bộ Công Thương – Tài chính đã nỗ lực chi Quỹ bình ổn giá (có mặt hàng lên tới 5.000 đồng/lít), giá xăng RON 95 vẫn neo ở mức cao quanh 25.500 đồng/lít, trong khi dầu hỏa tăng vọt khoảng hơn 2.500 đồng chỉ trong một kỳ điều hành.

Tuy nhiên, thị trường kinh tế trong và ngoài nước đang chứng kiến một hiện tượng khá bất thường: giá xăng dầu liên tục tăng, trong khi giá vàng lại có xu hướng giảm. Điều này trái với quy luật kinh tế thường thấy, bởi thông thường khi chi phí năng lượng tăng và lạm phát có nguy cơ gia tăng, vàng - vốn được xem là tài sản trú ẩn an toàn, thường sẽ tăng giá.

Trái với sự gia tăng nhanh chóng của xăng dầu, trong phiên giao dịch ngày 12-13/3/2026, giá vàng thế giới có lúc giảm mạnh gần 100 USD/ounce, kéo giá vàng miếng SJC trong nước giảm hơn 2 triệu đồng/lượng.

Giá xăng thế giới bùng nổ, trong khi giá vàng cắm đầu lao dốc. Nguồn ảnh: https://dantri.com.vn/

Một trong những nguyên nhân cốt lõi trong việc giá dầu tăng, giá vàng lại giảm là sự áp đảo đồng USD và chính sách lãi suất cao của ngân hàng trung ương, đặc biệt là Cục Dự trữ Liên bang Mỹ. Khi xung đột xảy ra khiến lãi suất có khả năng tăng lên hoặc duy trì ở mức cao, các kênh đầu tư sinh lời như trái phiếu hoặc gửi tiết kiệm trở nên hấp dẫn hơn so với việc nắm giữ vàng - một tài sản vốn không sinh lời. Điều này khiến nhiều nhà đầu tư chuyển dòng tiền ra khỏi thị trường vàng, dẫn đến giá vàng giảm.

Ngoài ra, áp lực về nhu cầu thanh khoản cũng là một yếu tố quan trọng. Khi giá dầu tăng quá cao đem đến lạm phát, thị trường chứng khoán toàn cầu rơi vào tình trạng hoảng loạn. Để bù đắp thua lỗ ở danh mục cổ phiếu hoặc đáp ứng các yêu cầu ký quỹ, các quỹ, nhà đầu tư lớn buộc phải bán vàng - loại tài sản có giá trị thanh khoản cao nhất để đổi lấy, chuyển sang tích trữ tiền mặt (USD).

Bên cạnh đó, sự chênh lệch nguồn cung cầu cũng là nguyên nhân đáng được nhắc đến. Giá dầu tăng do đứt gãy nguồn cung cục bộ (giống như tình hình hiện tại), nhưng giá vàng lại giảm do các quỹ đầu tư chốt lời sau một thời gian dài tăng sốt (như vàng đạt đỉnh 5000 USD/once rồi có xu hướng quay đầu giảm vào tháng 2/2026).

Trong bối cảnh xung đột thế giới còn nhiều diễn biến khó lường, sự thấu hiểu và chia sẻ của cộng đồng đối với các chính sách điều hành của Nhà nước là vô cùng quan trọng. Việc tiết kiệm năng lượng, chi tiêu thông minh và bình tĩnh trước những biến động thị trường không chỉ là cách tự bảo vệ túi tiền cá nhân, mà còn góp phần giúp nền kinh tế giữ vững nhịp độ trước những "cơn gió ngược" từ địa chính trị toàn cầu.

_____________________________________________

Nhà báo - Nguyễn Thị Thanh

withusica.vn@gmail.com